Pazartesi, 15 Temmuz 2019 20:29

Biri Unesco Dünya Mirası listesindeki iki adanın karşılaştırmalı öyküsü: Robben Adası ve Yassıada

Öğeyi Oyla
(0 oy)
Adanın mimari ve doğal dokusu korundu / Adanın tarihi ve doğal yapısını dikkate almayan bir planlama ve imar yoğunluğu ile tahribine yol açıldı Adanın mimari ve doğal dokusu korundu / Adanın tarihi ve doğal yapısını dikkate almayan bir planlama ve imar yoğunluğu ile tahribine yol açıldı

Oral Çalışlar’ın yazısı ve dergimize gönderdiği fotoğrafları incelerken, Unesco Dünya mirası listesindeki Robben Adası ile Yassıada’nın karşılaştırmalı öyküsünü çıkarmak geldi aklımıza. Buyurun.

Coğrafi konum

robben adasi 280xHapishane müzeye dönüştürüldüHapishane müzeye dönüştürüldü

Robben Adası, Güney Afrika’nın önemli kentlerinden Cape Town’ın hemen karşısında, 7 km uzaklıkta ve 5.18 km2 büyüklüğünde. Yani bizim Büyükada kadar.

Yassıada da İstanbul’un hemen karşısında, Adalar topluluğunun içinde Burgazadası’na 2.5, tarihi yarımadaya 8 mil uzaklıkta ve 0.05 km2 büyüklüğünde. Büyüklük olarak aralarında 100 kat fark var.

Tarih

nelson mandela 280xMandela, müze ziyaretinde, mahpusluk yıllarında kaldığı koğuşta.Mandela, müze ziyaretinde, mahpusluk yıllarında kaldığı koğuşta.

Robben Adası, adını 1652’de bölgeye gelen Hollandalıların dilinde “fok adası” olarak alıyor. Hollandalı sömürgeciler kendilerine karşı çıkan, direnen esir ve yerel halk için adayı hapishaneye çeviriyor. 1846’da cüzzamlılar sürülüyor adaya ve ırkçılığa karşı mücadelenin yoğunlaşması ardından 1961-1991 yılları arasında yeniden politik tutuklular için hapishane olarak kullanılıyor. Mandela da bu adada, 18 yıl tutuklu kalıyor. Irkçı rejimin devrilmesinden üç yıl sonra, 1997’de, tutuklu kaldıkları hapishane müzeye dönüştürülüyor.

 

yassiada maket 280xAdanın tarihi ve doğal yapısını dikkate almayan bir planlama ve imar yoğunluğu ile tahribine yol açıldı.Adanın tarihi ve doğal yapısını dikkate almayan bir planlama ve imar yoğunluğu ile tahribine yol açıldı.

Yassıada’ya ilk yerleşim Bizans döneminde. Bugün de kalıntıları izlenebilen Bizans manastırının tarihi 9. yy ortalarına uzanıyor. Dönemin İstanbul Patriği Aziz İgnatios tarafından kurulduğu tahmin ediliyor. Diğer adalar gibi Bizans’ın sürgün adalarından biri oluyor. 1857’de, dönemin İngiltere Büyükelçisi Sir. Henry Bulwer tarafından satın alınıyor ve bugün de görülebilen bir şato yaptırıyor. Ada 1947’de Deniz Kuvvetleri tarafından satın alınıyor ve üzerine tesisler yaptırılıyor. 1960’da Yassıada, 27 Mayıs darbesi sonrası tutuklanan Cumhurbaşkanı Bayar ve Başbakan Menderes başta olmak üzere yüzlerce siyasetçinin tutsaklık ve yargılama adası olarak ün kazanıyor. 1961 eylülünde Menderes, Zorlu ve Polatkan, yaklaşık 10 ay süren duruşmaların ardından Yassıada’dan İmralı’ya götürülerek idam ediliyor. Duruşmaların ardından yeniden Deniz Kuvvetleri kontrolünde askeri alan olarak kalan adada 1993’de askeri faaliyetler sona eriyor ve var olan binalarda 1993-1995 yıllarında İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi eğitimi veriliyor.

Dönüşüm

robben adasi 3 280xAdanın doğal varlıkları da koruma altında. Ziyarete kontrollü olarak izin veriliyor. Penguenler ve foklar özgür.Adanın doğal varlıkları da koruma altında. Ziyarete kontrollü olarak izin veriliyor. Penguenler ve foklar özgür.

Robben Adası, yakın tarihe kadar hapishane olarak kullanılan binalarıyla ve doğal yapısıyla birlikte tümüyle koruma altına alınıyor. Hapishane müzeye dönüştürülüyor. Foklar ve penguenler başta adaya mesken tutmuş tüm canlılar da bu koruma şemsiyesine kavuşuyor. 1999 yılında Robben Adası Unesco Dünya Mirası listesine kabul ediliyor ve Robben Adası Müzesi yönetiminde yaşayan müze statüsünde yönetiliyor. Ada kontrollü olarak turistik ziyaretlere açılıyor. Günde 3-4 sefer gemilerle yapılan ve her biri 3.5 saat süren turlara katılabilmek için Cape Town ofisinden aylar önce rezervasyon yaptırmak gerekiyor.

 

yassiada insaat 280xKuşlara, mercanlara ev sahipliği yapan kayalıklara binlerce ton beton döküldü.Kuşlara, mercanlara ev sahipliği yapan kayalıklara binlerce ton beton döküldü.

Yassıada’nın adı 2013 yılında Demokrasi ve Özgürlükler Adası olarak değiştiriliyor ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devrediliyor. Nisan 2013’de Yassıada, Sivriada ile birlikte turizme açılıyor. Bu kanuna göre iki adada yapılacak olan planlama, imar ve inşaat uygulamaları ile diğer düzenlemeler Kıyı Kanunu hükümlerine ve diğer mevzuatta yer alan kısıtlama ve prosedürlere tabi olmaktan çıkarılıyor.

Yassıada ve Sivriada, Adalar 1/5000’lik Koruma Nazım İmar Planı kapsamından çıkarıldı ve bu iki ada için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yeni planlar hazırladı. Planlarda 0.40 gibi çok yüksek bir yapılaşmadan söz ediliyordu. Tepkiler üzerine bakanlık planları geri çekti ve yeni planlarda yapılaşma 0.20’ye indirildi.

2015 yılında Yassıada TOBB’a bağlı bir şirkete devredildi ve başlayan inşaat sonucu, adanın görünümü tümüyle değişti. Adanın 2019 yılı sonunda ziyarete açılması bekleniyor. Adadaki doğal yaşam, kıyılardaki mercan varlıkları başta olmak üzere yürütülen inşaat çalışmaları sonucu bütünüyle yok oldu.

 

Son Düzenlenme Salı, 16 Temmuz 2019 18:16
Yorum eklemek için giriş yapın

ADALI DERGİSİ SON SAYI

adali 201908 170 300x

DERGİLERDE ARA

    • Bülent Özden (1)
    • Adalı Dergisi (381)
    • Begüm Yavuz (2)
    • Oral Çalışlar
    • Teoman Göral
    • Halim Bulutoğlu (40)
    • Ö. Faruk Berksan (16)
    • Adil İzci (6)
    • Ahmet Tanrıverdi (18)
    • Abdullah Onay
    • Avedis Hilkat
    • Aynur Taşyürek (35)
    • Ayşe Ayyıldız (20)
    • Ayşen Güner (5)
    • Bercuhi Berberyan (51)
    • Gündüz Mutluay
    • Pervin Tuğan (5)
    • Pınar Satıoğlu (7)
    • Semra Askeri Uzuner (81)
    • Sosi Cındoyan (37)
    • Stathis Arvanitis (2)
    • Turgut Kuli (4)
    • Viktor Albukrek (39)
    • Yalçın Çilingir (5)
    • Alper Almelek
    • Ayşegül Bayraktar (22)
    • Cihan Yiğin (1)
    • İpek Çalışlar (1)
    • Korhan Gümüş (4)
    • Nedret Tanyolaç Öztokat
    • Nilgün Refiğ Pala (24)
    • Özlem Yüzak (1)
    • Gündüz Vassaf (2)
    • Uğraş Salman (1)
    • Cengiz Pala (1)
    • Selahattin Sönmez (1)
    • Mehmet Durmuş
    • Çağnur Şarman (16)
    • Deniz Akkuş (2)
    • Gizem Altın Nance (1)
    • Gül Bolulu (1)
    • Haluk Direskeneli (6)
    • Hülya Sucu
    • Muammer Pehlivan (1)
    • Seda Yavuz (1)
    • Yasemin Arpa
    • Zehra Başar
    • Mustafa Özmat (1)
    • Hacer Kırklıkçı (1)
    • Canan Cürgen (2)
    • Marianna Vasiliadiz (15)
    • Nezih Bayraktar (3)
    • H. Can Yücel (32)
    • Serenad Demirhan (3)
    • Volkan Narcı (6)
    • Güneş Uz (4)
    • Ateş Evirgen (14)
    • Defne Koryürek (1)
    • Çiğdem Kayaoğlu (17)
    • Haluk Eyidoğan (5)
    • Ali Erkurt (3)
    • Asu Aksoy (4)
    • Berrin Erkurt (2)
    • Aslı Erdursun (12)
    • Ayçe Ayyıldız
    • Ayşe Şentürer (2)
    • Tolga Bektaş (1)
    • Ercan Ceylan (2)
    • Özge Togay (4)
    • Recep Kızılırmak (2)
    • Aysel Kılıç (4)
    • Hakan Satıoğlu (1)
    • Andrée Galataud Coşkun (1)
    • Gülay Kayacan (1)
    • Ayten Şele (1)
    • Deniz Pala Özacar (1)
    • Derya Tolgay
    • Ahmet Bilir
    Close 
    • Prens Adaları (39)
    • Büyükada (91)
    • Heybeliada (85)
    • Burgazadası (34)
    • Kınalıada (15)
    • Sivriada (6)
    • Tavşanadası (2)
    • Yassıada (5)
    • Adalılar (75)
    • Doğa (21)
    • Eğitim (71)
    • Ekoloji (64)
    • Gelenekler (13)
    • Göç ve Nüfus (1)
    • Haklar (55)
    • İmar (16)
    • Kentsel Hizmetler (51)
    • Kültür ve Sanat (215)
    • Lezzetler (12)
    • Planlama ve Gelecek Senaryoları (20)
    • Sağlık (81)
    • Spor (41)
    • Tarihi Miras ve Koruma (59)
    • Tarih (45)
    • Ticari Yaşam (2)
    • Turizm (28)
    • Ulaşım (55)
    • Afetler (15)
    • Din, İnanç (14)
    • Sivil Toplum (139)
    • Hukuk (19)
    • Günlük Yaşam (141)
    • Eğlenme (2)
    • Politika, Siyaset (32)
    • Deniz (59)
    • Mimari (16)
    • Hayvanlar (80)
    • Yayın, Kitap (9)
    • Şiir (34)
    • Vapurlar, Tekneler (5)
    • Ada (69)
    • Sergi (17)
    • Kitap (37)
    • Müzik (36)
    • Yerel Yönetim (9)
    • Adalar Müzesi (23)
    • Balıkçılık (23)
    • Gezi (39)
    • Vordonisi (2)
    • Fotoğraf (12)
    Close