Çarşamba, 01 Haziran 2016 09:42

Cumhuriyet öncesi ve sonrası resim sanatı

Öğeyi Oyla
(1 Oyla)
Bedri Baykam Bedri Baykam

Resim, herhangi bir yüzey üzerine çizgi ve renklerle yapılan, günümüzde kavramsal bir boyutta ele alınması açısından hemen her tür malzemenin kullanılabildiği bir anlatım tekniğidir. Resim yapma sanatıyla uğraşanlara, kendini bu sanat dalına adayanlara ressam denir.

Resim yapmakta kullanılan teknikler; malzemelerin gelişimini de etkilemiş, örneğin, bitki kökü gibi doğal yollarla elde edilen boyaların yerini, endüstriyel, kalıcı ve kullanımı daha kolay boyalar almıştır.

02 abidin dino 1 280xAbidin DinoAbidin DinoOsmanlı sanatı süslemecilik üzerine kuruluydu zaman içerisinde batı resim sanatının etkisi kendini göstermeye başlamıştı. Resim sanatını süsleme aracı olarak kullanıyorlardı. 3. Ahmet zamanında eşyaların üzerlerine resim yapılarak süslemeler yapılmıştı. Böyle bir ortamdan yani duvar resimleri ve eşya süslemesi olarak kullanılan resim sanatını, tuvale yapmak zaman almış ve bu süreç sancılı geçmiştir.

Minyatür, bu süreçte etkili olmuştu özellikle son dönem minyatürleri batı resim sanatının etkisi altına girmişti ve insanları bu yeni sürece alıştırmıştı. Zaman içerisinde minyatür yerini resim sanatına bırakacaktı.

Resim sanatının temelini ilk olarak atmaya çalışan Fatih Sultan Mehmet Gentile Bellini’yi çağırarak kendi portresini yaptırmıştı ama gelenekler o kadar çabuk yıkılamamış ve batı sanatı benimsenmemişti. Resim sanatı batılılaşma döneminde desteklenmeye başlayacaktı.

1789-1807 yıllarındaki ıslahatlar arasındaki askeri okulların kurulması ve bu okullarda askeri amaçlı resim derslerinin okutulmaya başlamasıyla resim sanatı dünyamıza girmişti. Bu süreçte 2. Mahmut resmini yaptırıp devlet dairelerine astırarak resim sanatındaki gelişmeyi hızlandırmıştı. Bu padişaha bundan dolayı gâvur padişah denmiştir. Bu dönem askeri okullarda eğitim görenler askeri ressamlar kuşağı olarak anılacak ve resim sanatındaki gelişmeleri hızlandıracaklardır. Bu ressamlardan bazıları Şeker Ahmet Paşa, Süleyman Seyyid Bey, Hoca Ali Rıza ve Halil Paşa’dır. Bu ressamlar natürmort ve peyzaj resimleri yapmıştır. Çünkü halen resimdeki figür yasağı aşılamamıştır. İlk sergi 1873’te Şeker Ahmet Paşa’nın uğraşlarıyla İstanbul’da açılmıştır

04 aliye berger 280xAliye BergerAliye BergerSanayi Nefise Mektebi’nin (Güzel Sanatlar Fakültesi) açılmasıyla bu okulda ressamlar yetiştirilmeye başlanmıştı. Önceleri sadece bu okulda erkekler okuyordu kızların bu okula gitmesi yasaktı. Daha sonraları ise kadınların gidebileceği İnas Sanayi Nefise Mektebi açılmıştı.

Zaman içerisinde resim sanatına bakış açısı değişti değişmesene, ama bu süreçler sancılı olmuştur.

Cumhuriyet döneminde ressamlar desteklenecek yarışmalar düzenlenecek ve kazananlar Avrupa’ya gönderilip eğitim aldırılacaktır. Bu ressamlar Avrupa’dan dönünce ülkenin farklı yerlerine gönderilerek hem devlete olan borçlarını ödeyecek hem de resim sanatını toplumla tanıştırıp gelişmesine katkıda bulunacaklardır. İlk olarak yarışmayı kazanan ressamlar Cevat Dereli, Mahmut Cuda, Şeref Akdik ve Ali Çelebi’ydi. Daha sonra Zeki Kocamemi ve Hale Asaf gönderilmiştir.

İlk grup sanatçılar 1928’te ülkeye döndüklerinde Avrupa’da tanıdıkları Empresyonizm ve Kübizmi de beraberlerinde getirdiler; bu da çağdaş resim sanatı anlayışını ortaya çıkardı. Bu yıllar resim sanatının en zengin dönemidir.

Zeki Kocamemi ve Ali Çelebi kübist ve ekspresyonist çalışmış ve onların getirmiş olduğu bu yenilik Cemal Tollu, Refik Epikman, Muhittin Sebati ve daha sonraları da Hale Asaf’ı ve Cevat Dereli’yi etkilemiş ve onlar da bu akımlara göre çalışmalar yapmışlardı.

 

 

05 bedri rahmi 280xBedri RahmiBedri Rahmi1929 yılında Mustakil Ressam ve Heykeltıraşlar Birliği kurulmuştur.

Daha sonra D grubu kurulmuş Anadolu halkına yakın çalışmalar yapılmaya başlanmıştı. Anadolu resminde isim yapan Turgut Zaim ve Bedri Rahmi Eyüboğlu etkin ve değerli çalışmalar yapmış ve bu konuda ünlerini hak etmişlerdi.

Bu dönem Avrupa’da kalan sanatçılar içerisinde Fikret Mualla acı bir sonla sanat dünyasından ayrılmıştı.

Toplumcu çalışmalar yapan Nuri İyem ve Neşet Günal’ın yanı sıra Adnan Çoker, Orhan Peker ve Nedim Günsur başarılı çalışmalar yapmışlardı. Bunların yanı sıra Leyla Gamsız, Eren Eyüboğlu, Aliye Berger, 1959 sonrasında cihat Burak, Yüksel Arslan, Ömer Uluç, 1975’ten sonra ise modern üslupta çalışmalarını sürdüren pek çok sanatçımız çalışmalar yapmış ve yapmaya da devam ediyor.

 

 

06 nuri iyem 280xNuri İyemNuri İyemResim sanatımızda halen çalışmalarına devam eden ve edecek olan pak çok sanatçımız yeni dünya sistemindeki sanatsal gelişmeleri takip ederek çalışmalarına devam ede geleceklerdir.

Bir resim öğretmeni olarak resim sanatını dünyada ve ülkemizde akımlarıyla birlikte ele almaya çalıştığım yazı dizimizin sonuna geldik. Adaların resim sanatı için doğal çalışma ve galeri alanı olduğu günümüzde daha çok kişinin resim sanatıyla kucaklaşması dileğiyle iyi üretimler…

 

 

Tarihte bulunan ilk resimler; kesinlik içermemekle birlikte, ortalama 30 bin yıllık oldukları varsayılan, 1994 yılında, Fransa‘nın Vallon-Pont-d’Arc bölgesinde yer alan ve adını, mağarayı keşfeden Jean-Marie Chauvet’den alan, Chauvet Mağarası’nda keşfedilmişlerdir. Tarih öncesi resimler, kimileri açıkta yer alan, pek çoğu ise mağaralarda olmak üzere, kaya duvarlarına çizilmiş hayvan, av sahneleri ve boyalı ellerle oluşturulmuş izlerden meydana gelirler. Bu resimler, tarihi önemleri dışında, insanoğlunun soyut düşünme yeteneğinin o dönemlerde de gelişmiş olduğunu kanıtlamaları bakımından ayrıca değer taşırlar. İlk resimlerin yapılış amaçları arasında, dönem insanının, kendilerini kuşatan doğa karşısında oluşturdukları mistik eğilimler doğrultusunda, kabileye kötülük getirdiğine inanılan olguları uzak tutmak, örneğin, ava dair bereketin arttırılması, topluluğun gelişimi ve güvenliği bakımından genç avcı adaylarına dönük eğitim, doğaya duyulan hayranlık ve keşfetme ihtiyacının yer aldığı kabul edilir. (kaynak: vikipedi)

 

Okunma 900 defa Son Düzenlenme Perşembe, 02 Haziran 2016 09:39
Yorum eklemek için giriş yapın

ADALI DERGİSİ SON SAYI

adali 201807 157 300x

DERGİLERDE ARA

    • Bülent Özden (1)
    • Adalı Dergisi (364)
    • Begüm Yavuz (2)
    • Halim Bulutoğlu (32)
    • Ö. Faruk Berksan (16)
    • Adil İzci (6)
    • Ahmet Tanrıverdi (17)
    • Abdullah Onay
    • Avedis Hilkat
    • Aynur Taşyürek (35)
    • Ayşe Ayyıldız (20)
    • Ayşen Güner (5)
    • Bercuhi Berberyan (45)
    • Gündüz Mutluay
    • Pervin Tuğan (5)
    • Pınar Satıoğlu (7)
    • Semra Askeri Uzuner (81)
    • Sosi Cindoyan (33)
    • Stathis Arvanitis (2)
    • Turgut Kuli (4)
    • Viktor Albukrek (39)
    • Yalçın Çilingir (5)
    • Alper Almelek
    • Ayşegül Bayraktar (20)
    • Cihan Yiğin (1)
    • Korhan Gümüş (1)
    • Nedret Tanyolaç Öztokat
    • Nilgün Refiğ Pala (23)
    • Özlem Yüzak (1)
    • Uğraş Salman (1)
    • Cengiz Pala (1)
    • Selahattin Sönmez (1)
    • Mehmet Durmuş
    • Çağnur Şarman (16)
    • Deniz Akkuş (2)
    • Gizem Altın Nance (1)
    • Gül Bolulu (1)
    • Haluk Direskeneli (1)
    • Hülya Sucu
    • Muammer Pehlivan (1)
    • Seda Yavuz
    • Yasemin Arpa
    • Zehra Başar
    • Mustafa Özmat (1)
    • Hacer Kırklıkçı (1)
    • Canan Cürgen (2)
    • Marianna Vasiliadiz (15)
    • Nezih Bayraktar (2)
    • H. Can Yücel (30)
    • Serenad Demirhan (3)
    • Volkan Narcı (6)
    • Güneş Uz (4)
    • Ateş Evirgen (14)
    • Defne Koryürek (1)
    • Çiğdem Kayaoğlu (17)
    • Haluk Eyidoğan (5)
    • Ali Erkurt (2)
    • Asu Aksoy (3)
    • Berrin Erkurt (2)
    • Aslı Erdursun (10)
    • Ayşe Şentürer (2)
    • Tolga Bektaş (1)
    • Ercan Ceylan (2)
    • Özge Togay (3)
    • Recep Kızılırmak (2)
    Close 
    • Prens Adaları (37)
    • Büyükada (78)
    • Heybeliada (83)
    • Burgazadası (32)
    • Kınalıada (15)
    • Sivriada (6)
    • Tavşanadası (2)
    • Yassıada (4)
    • Adalılar (63)
    • Doğa (19)
    • Eğitim (62)
    • Ekoloji (63)
    • Gelenekler (12)
    • Göç ve Nüfus (1)
    • Haklar (53)
    • İmar (16)
    • Kentsel Hizmetler (49)
    • Kültür ve Sanat (200)
    • Lezzetler (12)
    • Planlama ve Gelecek Senaryoları (15)
    • Sağlık (80)
    • Spor (38)
    • Tarihi Miras ve Koruma (49)
    • Tarih (39)
    • Ticari Yaşam (2)
    • Turizm (24)
    • Ulaşım (50)
    • Afetler (12)
    • Din, İnanç (14)
    • Sivil Toplum (124)
    • Hukuk (17)
    • Günlük Yaşam (135)
    • Eğlenme (2)
    • Politika, Siyaset (31)
    • Deniz (56)
    • Mimari (13)
    • Hayvanlar (78)
    • Yayın, Kitap (9)
    • Şiir (33)
    • Vapurlar, Tekneler (5)
    • Ada (65)
    • Sergi (16)
    • Kitap (31)
    • Müzik (34)
    • Yerel Yönetim (6)
    • Adalar Müzesi (23)
    • Balıkçılık (22)
    • Gezi (36)
    • Vordonisi (2)
    • Fotoğraf (10)
    Close